Hoofdluizen zijn erg vervelend en er zijn voldoende middelen op de markt om er als individu van af te komen. Maar, de mensheid zal praktisch gezien nooit helemaal hoofdluisvrij kunnen worden. Dit komt omdat er te weinig selectiedruk is om het insect uit te roeien: voor hoofdluizen zullen er altijd mensen zijn om zich te voeden met bloed en in de regel overlijdt een mens  niet aan een luizenbesmetting. Behalve overlast zoals jeuk en irritatie is er dus geen noodzaak om besmetting op een natuurlijke manier tegen te gaan. Voorkomen kunnen we het dus nooit; maar het is zeker van belang om grote ‘Luizenpluisdagen’ te organiseren op scholen, om (her)besmetting onder controle te houden. Of hoofdluis uit te roeien is en andere nog niet eerder beantwoorde vragen stelde Luizenradar.nl aan bioloog Dr. Koen Jansen, in het kader van de landelijke Luizendag op 8 maart 2017.

Het nut van hoofdluis
Hoofdluis bestaat al eeuwenlang en kan iedereen overkomen. Maar wat is nu het nut van de hoofdluis? “Om die vraag te kunnen beantwoorden moeten we eerst kijken waarom er überhaupt parasieten zijn. In de natuur draait het altijd om balans. Parasieten, waar de hoofdluis toe behoort, voeden zich met bloed en hebben een populatie dempend effect net als predatoren dit doen. Wanneer parasieten zoals luizen, vlooien en teken bijvoorbeeld een hert verzwakken  zal dit dier zich minder of niet voorplanten en zal de populatie minder groeien. Dit gold ooit ook voor de mens maar omdat de mens tegenwoordig in een kunstmatige omgeving en niet meer in een natuurlijke omgeving leeft, is het nut van parasieten zoals luizen eigenlijk compleet verdwenen,” aldus Koen Jansen. “Maar, zo lang wij nog haren op onze hoofden hebben en de beestjes zich via de haren kunnen verspreiden én zich hieraan vast houden, zal de infectie nooit stoppen.”

Luizenpluizen
De landelijke Luizendag is in het leven geroepen om alle Nederlanders op te roepen om tegelijk luizen te pluizen. Hoewel de luis op grote schaal vrijwel niet is uit te roeien, is luizenpluizen volgens Koen Jansen wél heel goed om te doen: “Ieder persoon kan door goed te kammen en eventueel producten te gebruiken weer hoofdluisvrij worden. Door op school gezamenlijk luizen te pluizen voorkom je grote uitbraken en houd je de hoofdluisplaag onder controle.”

Is jouw buurt hoofdluisvrij?
Bekijk www.luizenradar.nl voor de meest actuele informatie over hoofdluis en zie waar hoofdluis is geconstateerd in Nederland. Anoniem melding maken van een hoofdluisbesmetting kan ook via de Luizenradar. Op deze manier blijft de radar up-to-date en worden andere ouders en scholen op de hoogte gebracht, zodat ze eventuele voorzorgsmaatregelen kunnen nemen.

Wist je dat…

  • Hoofdluizen ongeveer drie millimeter lang zijn en één maand kunnen leven;
  • Het uiterlijk van de hoofdluis in de loop van de tijd nog zou kunnen veranderen? Dit heeft alles te maken met hoe het insect eventueel verder evolueert. Ze kunnen bijvoorbeeld resistent worden tegen bepaalde chemische middelen;
  • Hoofdluizen van mensenbloed leven door een paar keer per dag in de hoofdhuid te prikken;
  • Hoofdluizen per keer maar een paar microliter bloed opzuigen;
  • Bloedeiwitten zoals hemoglobine (zuurstof dragers) de bouwstof/energiebron zijn die hoofdluizen nodig hebben uit het bloed, daarom prikken hoofdluizen;
  • Je hoofd gaat jeuken omdat de hoofdluis bij het opzuigen een antistollingsmiddel inspuit. Dit is niet lichaamseigen en daarop ontstaat een lichte immuun reactie met jeuk of irritatie tot gevolg.